Tư nhân khai thác dữ liệu bất động sản phải trả phí và bước ngoặt minh bạch thị trường

Từ đầu năm 2026, việc quản lý và khai thác dữ liệu bất động sản chính thức bước sang một giai đoạn mới khi Chính phủ ban hành Nghị định số 357/2025/NĐ-CP. Đây được xem là nền tảng pháp lý quan trọng nhằm xây dựng một hệ thống thông tin nhà ở và thị trường bất động sản thống nhất, minh bạch và hiện đại trên phạm vi toàn quốc. Trong bối cảnh thị trường đang cần sự thanh lọc và chuẩn hóa, dữ liệu bất động sản không còn là tài nguyên tự do mà trở thành tài sản nhà nước được quản lý chặt chẽ và khai thác có điều kiện.

Hệ thống dữ liệu bất động sản được quản lý tập trung và thống nhất

Theo Nghị định 357/2025/NĐ-CP, hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu bất động sản được xây dựng theo mô hình tập trung, thống nhất từ Trung ương đến địa phương. Bộ Xây dựng là cơ quan chủ trì xây dựng, quản lý và vận hành hệ thống dữ liệu bất động sản trên phạm vi cả nước. Trong khi đó, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chịu trách nhiệm thu thập, cập nhật, quản lý và khai thác dữ liệu trong phạm vi địa phương mình.

Việc phân cấp rõ ràng này giúp bảo đảm tính đồng bộ, tránh tình trạng dữ liệu manh mún, chồng chéo hay sai lệch như trước đây. Đồng thời, hệ thống được thiết kế theo hướng mở, có tiêu chuẩn kỹ thuật, API kết nối và mô hình phân quyền rõ ràng, phù hợp với khung kiến trúc dữ liệu quốc gia.

Dữ liệu bất động sản là tài sản nhà nước và được bảo vệ nghiêm ngặt

Một điểm then chốt của Nghị định là khẳng định toàn bộ dữ liệu bất động sản hình thành từ hệ thống thông tin nhà ở và thị trường bất động sản là tài sản của Nhà nước, do Bộ Xây dựng đại diện quản lý. Điều này đồng nghĩa với việc mọi hành vi khai thác, sử dụng dữ liệu đều phải tuân thủ quy định pháp luật.

Hệ thống dữ liệu bất động sản được yêu cầu bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng, bảo vệ bí mật nhà nước và thông tin cá nhân. Việc công bố công khai chỉ áp dụng đối với các số liệu tổng hợp, mang tính thống kê, phục vụ quản lý vĩ mô và cung cấp thông tin chung cho xã hội.

Cấu trúc dữ liệu bất động sản bao gồm những nội dung gì

Dữ liệu bất động sản về nhà ở đầy đủ và chi tiết

Cơ sở dữ liệu về nhà ở bao gồm toàn bộ hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến lĩnh vực nhà ở do Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các bộ ngành ban hành. Bên cạnh đó là các chỉ tiêu phát triển nhà ở theo chương trình, kế hoạch đã được phê duyệt như diện tích đất phát triển nhà ở xã hội, nhà tái định cư, nhà công vụ, diện tích nhà ở bình quân đầu người, số lượng và tổng diện tích sàn nhà ở.

Các loại hình nhà ở được cập nhật đầy đủ, từ nhà ở thương mại, nhà ở xã hội, nhà lưu trú công nhân, nhà ở cho lực lượng vũ trang, đến cải tạo chung cư cũ, nhà ở hỗn hợp và các chương trình hỗ trợ nhà ở khác.

Dữ liệu bất động sản về dự án và thị trường

Đối với dữ liệu bất động sản thị trường, hệ thống bao gồm thông tin về các loại dự án đầu tư xây dựng nhà ở, khu đô thị, khu dân cư nông thôn, công trình thương mại, dịch vụ, du lịch, công nghiệp, hạ tầng khu công nghiệp, khu công nghệ cao.

Ngoài ra, dữ liệu còn ghi nhận các giao dịch chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án, cũng như các nhà ở, công trình xây dựng thuộc diện bắt buộc công chứng khi giao dịch. Đây là nền tảng quan trọng giúp tăng tính minh bạch, giảm rủi ro pháp lý cho nhà đầu tư và người dân.

Dữ liệu về tổ chức và cá nhân kinh doanh bất động sản

Một điểm mới đáng chú ý là dữ liệu bất động sản không chỉ dừng lại ở dự án và nhà ở, mà còn mở rộng sang thông tin về tổ chức và cá nhân hoạt động trong lĩnh vực này. Cụ thể, hệ thống lưu trữ thông tin về sàn giao dịch bất động sản, doanh nghiệp môi giới, doanh nghiệp tư vấn và quản lý bất động sản.

Đối với cá nhân hành nghề môi giới, dữ liệu bao gồm số định danh cá nhân và mã định danh điện tử của chứng chỉ hành nghề. Điều này góp phần làm sạch thị trường, hạn chế tình trạng môi giới “chui”, thiếu năng lực chuyên môn.

Ba hình thức khai thác dữ liệu bất động sản theo quy định mới

Nghị định 357/2025/NĐ-CP quy định rõ ba hình thức khai thác và sử dụng dữ liệu bất động sản. Thứ nhất là khai thác trực tiếp thông qua Cổng thông tin của hệ thống thông tin nhà ở và thị trường bất động sản. Thứ hai là khai thác thông qua kết nối, chia sẻ dữ liệu trực tuyến giữa các hệ thống thông tin của cơ quan, tổ chức. Thứ ba là khai thác thông qua việc gửi văn bản yêu cầu đến cơ quan có thẩm quyền.

Việc chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan nhà nước phục vụ quản lý là không thu phí, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Tuy nhiên, đối với tổ chức, cá nhân, đặc biệt là khu vực tư nhân, khi có nhu cầu khai thác dữ liệu bất động sản chuyên sâu, chi tiết thì bắt buộc phải trả phí theo quy định pháp luật về giá.

Tư nhân khai thác dữ liệu bất động sản phải trả phí là xu hướng tất yếu

Quy định tư nhân khai thác dữ liệu bất động sản phải trả phí phản ánh đúng bản chất của dữ liệu là tài sản công có giá trị kinh tế cao. Việc thu phí không chỉ nhằm bù đắp chi phí đầu tư, vận hành hệ thống mà còn giúp kiểm soát việc sử dụng dữ liệu đúng mục đích, tránh lạm dụng hoặc khai thác sai lệch thông tin.

Đối với doanh nghiệp bất động sản, sàn giao dịch, tổ chức nghiên cứu thị trường, việc tiếp cận dữ liệu bất động sản chính thống, đầy đủ và cập nhật sẽ mang lại lợi thế cạnh tranh lớn, dù phải trả chi phí. Đây là cái giá hợp lý cho sự minh bạch, chính xác và giảm thiểu rủi ro.

Minh bạch dữ liệu bất động sản tạo nền tảng cho thị trường phát triển bền vững

Việc thống nhất, chuẩn hóa và quản lý chặt chẽ dữ liệu bất động sản được xem là bước đi chiến lược trong bối cảnh năm 2025–2026 được coi là giai đoạn thanh lọc thị trường. Khi thông tin rõ ràng, dữ liệu chuẩn xác, các hành vi đầu cơ, thổi giá, cung cấp thông tin sai lệch sẽ dần bị loại bỏ.

Về dài hạn, hệ thống dữ liệu bất động sản quốc gia sẽ là công cụ quan trọng giúp Nhà nước điều hành chính sách hiệu quả, giúp doanh nghiệp ra quyết định đầu tư chính xác và giúp người dân tiếp cận thông tin minh bạch, an toàn hơn.

laxanhpx15