Phà Thủ Thiêm: Ký Ức Trăm Năm & Lịch Sử Nối Nhịp Đôi Bờ Sài Gòn

Phà Thủ Thiêm: Ký Ức Trăm Năm Nối Nhịp Đôi Bờ Sông Sài Gòn

Trước khi những công trình hiện đại như Hầm vượt sông Sài Gòn hay các cây cầu Thủ Thiêm 1, cầu Ba Son ra đời, Phà Thủ Thiêm chính là “huyết mạch” duy nhất kết nối trung tâm Quận 1 với vùng đất Thủ Thiêm hoang sơ. Trong suốt gần một thế kỷ, những chuyến phà không mệt mỏi đã chuyên chở biết bao thế hệ con người, hàng hóa và cả những giấc mơ về một đô thị phồn vinh phía Đông thành phố.

Dù đã chính thức ngừng hoạt động vào năm 2012, nhưng hình ảnh chiếc phà lững lờ trôi trên dòng sông Bình Giang xưa vẫn mãi là một phần ký ức không thể phai mờ của người dân Sài Gòn – Gia Định. Hãy cùng ngược dòng thời gian để tìm hiểu về hành trình lịch sử của bến phà huyền thoại này.

Lịch Sử Hình Thành – Từ Bến Đò Chèo Đến Bến Phà “Danh Chính Ngôn Thuận”

Ngược dòng lịch sử về cuối thế kỷ XVIII, vùng đất Thủ Thiêm lúc bấy giờ còn rất hoang sơ, dân cư thưa thớt với nhiều đình chùa, miếu mạo. Tuy nhiên, hoạt động giao thương đường thủy đã bắt đầu nhen nhóm từ rất sớm.

Đến năm 1911, bến phà mới thực sự được “khai sinh” trên giấy tờ hành chính khi lần đầu tiên xuất hiện trong tấm bản đồ Environs de Sài Gòn tỉ lệ 1/50.000 do chính quyền Nam Kỳ vẽ. Một năm sau đó, bến đò Thủ Thiêm chính thức đi vào hoạt động ổn định, mở đầu cho hành trình một thế kỷ nối nhịp đôi bờ.

Quá Trình Phát Triển Và Các Thế Hệ Phà Qua Các Thời Kỳ

Sự tiến hóa của phương tiện chuyên chở tại bến phà Thủ Thiêm phản ánh rõ nét sự phát triển khoa học kỹ thuật và nhu cầu của xã hội Sài Gòn qua từng giai đoạn.

1. Thời kỳ đò chèo và ghe máy đuôi tôm

Lúc ban đầu, người dân chủ yếu sử dụng sức người để chèo đò ngang sang sông. Khi công nghệ động cơ bắt đầu du nhập, những chiếc thuyền máy đuôi tôm dần thay thế đò chèo, rút ngắn thời gian di chuyển và tăng năng suất vận tải.

2. Thập niên 1930 – Sự xuất hiện của phà chở ô tô

Những năm 1930, thế hệ phà máy đầu tiên có khả năng chở ô tô xuất hiện. Một chi tiết thú vị là thời điểm đó, trên cầu dẫn xuống phà có một mâm quay. Xe hơi muốn xuống phà phải chạy lên mâm quay này để xoay đầu rồi mới lùi xuống phà, một quy trình đòi hỏi sự khéo léo của tài xế và nhân viên bến phà.

3. Thập niên 1960 – Kỷ nguyên phà Caric

Vào khoảng thập niên 60, khi xí nghiệp đóng tàu Caric được thành lập ngay cạnh bến phà, những chiếc phà trọng tải 20 tấn có hình bầu dục (thường gọi là phà hột vịt) bắt đầu nhận nhiệm vụ. Năm 1964, bến phà (còn gọi là bến Cây Bàng) được nâng cấp hiện đại hơn với 4 chiếc phà hột vịt chạy liên tục, giúp việc giao thương giữa Sài Gòn và khu vực Thủ Thiêm, Quận 2 trở nên vô cùng thuận tiện.

Đội Ngũ Nhân Viên – Những Người Coi Phà Là Nhà

Đằng sau mỗi chuyến phà an toàn là sự tận hiến của đội ngũ nhân viên bến phà Thủ Thiêm. Số lượng nhân sự sau năm 1975 luôn dao động từ 40 đến 50 người. Đến năm 2012, bến phà có 44 nhân viên trực chiến.

Điều làm nên nét văn hóa đặc trưng của phà Thủ Thiêm chính là truyền thống “cha truyền con nối”. Có nhiều gia đình đã có 2, thậm chí 3 thế hệ cùng gắn bó với bến phà. Đối với họ, phà Thủ Thiêm không chỉ là nơi làm việc, mà là ngôi nhà thứ hai, nơi họ đã dành trọn 20 – 30 năm thanh xuân để đưa khách sang sông.

Chấm Dứt Sứ Mệnh Lịch Sử – Chuyến Phà Cuối Cùng 2012

Sự phát triển của đô thị là quy luật tất yếu. Khi Thành phố Hồ Chí Minh vươn mình trở thành đầu tàu kinh tế, những chiếc phà chậm rãi dần không còn đáp ứng được tốc độ phát triển chóng mặt của dòng người và hàng hóa.

Dù việc ngừng hoạt động là để phục vụ cho dự án Khu đô thị mới Thủ Thiêm hiện đại, nhưng hình ảnh những chuyến phà cuối cùng trong đêm giao thừa năm ấy vẫn để lại nhiều tiếc nuối và xúc động cho người dân thành phố.

Tổng Kết Lịch Sử Bến Phà Thủ Thiêm

Phà Thủ Thiêm Trong Bối Cảnh Quy Hoạch Thủ Thiêm Hiện Nay

Ngày nay, bến phà cũ đã nhường chỗ cho những đại lộ thênh thang và các tòa nhà cao tầng của Khu đô thị mới Thủ Thiêm. Tuy nhiên, giá trị lịch sử của bến phà vẫn luôn được nhắc đến như một phần quan trọng trong quá trình hình thành và phát triển của vùng đất này.

Đối với các nhà đầu tư và người dân quan tâm đến Thủ Thiêm, việc hiểu về lịch sử bến phà giúp chúng ta trân trọng hơn sự thay đổi kỳ diệu của vùng đất bán đảo này – từ một bến đò chèo đơn sơ trở thành trung tâm tài chính hiện đại bậc nhất khu vực.

Phà Thủ Thiêm có thể đã ngừng chạy, nhưng tiếng còi phà vang vọng trên sông Sài Gòn năm nào vẫn sẽ còn mãi trong lòng những ai yêu mến mảnh đất này. Đó là biểu tượng của sự kết nối, của sự bền bỉ và của một Sài Gòn luôn không ngừng vươn tới tương lai.

hongphuland

CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ BẤT ĐỘNG SẢN HONG PHU LAND
Địa chỉ: Số 69, Đường B4, Phường An Khánh, Tp.Ho Chi Minh
Phone: 0934111 376
Email: [email protected]